O chorobie

Codzienne życie z chorobą Alzheimera

Nie ma wątpliwości, że opieka nad osobą chorą na Alzheimera może być zajęciem trudnym i frustrującym. Ale są też chwile, które wynagradzają ten wysiłek. Dużą satysfakcję daje na pewno umiejętność radzenia sobie z przeszkodami, które się pojawiają.

Bardzo ważne jest systematyczne zdobywanie wiedzy, o tym, jak zapewnić dobrą opiekę, ale również jak zadbać w tym trudnym czasie, o siebie.
Chcemy podzielić się z Państwem doświadczeniem zdobytym przez nas i rodziny naszych Podopiecznych, jak radzić sobie z wyzwaniami, które pojawiają się w trakcie tej choroby.

1. Regularność i powtarzalność

Powtarzalność pewnych czynności pomaga osobom z otępieniem kontynuować wiele zajęć samodzielnie i daje większe poczucie bezpieczeństwa.

2. Bezpieczeństwo

Osoby z otępieniem mają czasami trudności z wykonywaniem codziennych zadań, dlatego trzeba pamiętać zawsze o zapewnieniu im odpowiedniego bezpieczeństwa: usunąć rzeczy, które mogą wyrządzić im krzywdę, poprzestawiać meble tak, aby osoba mogła się swobodnie poruszać.

3. Dbanie o siebie

Wszyscy chcemy wyglądać dobrze i czuć się dobrze. Osoby z chorobą Alzheimera mogą potrzebować z biegiem czas coraz więcej pomocy przy tym.

4. Bycie aktywnym

Bycie tu i teraz, nie zamartwianie się tym, co będzie jutro, robienie rzeczy, które dostarczają radości to sposoby na to, aby życie z chorobą Alzheimera również przynosiło sens i pełnię.

5. Sen

Problemy ze spaniem zdarzają się często w chorobie Alzheimera i ma to duży wpływ zarówno na osobę chorą, jak i opiekuna. Rozwiązaniem może być skorzystanie z pomocy dziennego domu opieki, czy opiekunki, która zapewni zajęcia w ciągu dnia.

6. Czas posiłków

Zdrowe jedzenie i regularność jest potrzebna wszystkim, nie tylko osobie chorej, ale i opiekunowi. Wspólne jedzenie z rodziną i przyjaciółmi może stać się stałym, ważnym punktem dnia i zwiększy radość z jedzenia.

Alzheimer a otępienie

Są to dwa różne stany chorobowe.

Chociaż choroba Alzheimera jest odpowiedzialna aż za 80 procent wszystkich przypadków otępień, jednak istnieją pewne różnice, o których warto wiedzieć. Najkrócej mówiąc otępienie to zaburzenie pracy mózgu, które wpływa na komunikację i codzienne funkcjonowanie, podczas gdy Alzheimer jest formą otępienia, która w szczególny sposób wpływa na części mózgu odpowiedzialne za kontrolowanie myśli, pamięci i mowy.

Jeśli dostrzegamy różnice między Alzheimerem a otępieniem mamy możliwość udzielenia lepszej pomocy podopiecznemu.

Samo otępienie jest szerokim pojęciem, które można zastosować dla kilku różnych chorób.

Czym dokładnie jest demencja?

Demencję można najlepiej określić jako ogólną listę objawów, które występują najczęściej u osób w podeszłym wieku. Otępienie jest zaburzeniem funkcji poznawczych, które najprościej mówiąc pozwalają każdemu z nas poznawać otoczenie. Umożliwiają nam odbieranie, modyfikowanie i tworzenie informacji o świecie, które następnie kształtują nasze zachowanie. To zdolność poznawania rzeczywistości.

Naukowcy uważają, że demencja dotyczy jednak zdecydowanie wieku starczego.

Chorzy na demencję wykazują:

  • upośledzenie umiejętności komunikowania się,
  • poważny spadek zdolności rozumowania,
  • znaczne zmniejszenie sprawności pamięci i przypominania.

Otępienie starcze może być wywołane przez wiele czynników.

Choroba Alzheimera jest jednym z takich czynników.

W wyniku tej choroby powstaje tak zwane otępienie naczyniowe.

Inne stany, które mogą prowadzić do rozwoju demencji to następujące choroby:

  • Creutzfeldta-Jakoba,
  • Parkinsona,
  • Huntingtona.

Do otępienia może prowadzić również długotrwałe nadużywanie alkoholu.

Podstawową przyczyną otępienia jest uszkodzenie komórek mózgowych.

Forma demencji, czyli rodzaj problemów jakie ma dana osoba z rozpoznawaniem otoczenia, będzie zależała od rodzaju uszkodzenia komórek mózgowych z jakim mamy do czynienia.

W niektórych przypadkach, u pacjentów rozpoznawalnych jest wiele rodzajów demencji.

Pseudootępienie

Od właściwego otępienia należy odróżnić otępienie rzekome czyli pseudootępienie, szczególnie w fazie początkowej choroby. Jest to sytuacja, w której inne stany, najczęściej choroby psychiczne, naśladują otępienie. Mogą one objawiać się cechami zaburzeń poznawczych takimi jak obserwuje się w przebiegu otępienia. Osoba chorująca na depresję lub będąca pod wpływem silnego stresu nierzadko ma problem z zapamiętywaniem nowych rzeczy, z koncentracją uwagi, spowolnieniem myśli, organizacją działań oraz zmianami nastroju. To samo dotyczyć może zaburzeń psychotycznych lub zespołu hipomaniakalnego.

W sytuacji gdy u pacjenta podejrzewa się otępienie, należy się przede wszystkim upewnić czy istotnie ma to miejsce. Oprócz badania neurologicznego konieczne jest także badanie psychiatryczne pacjenta. Gdy już lekarz potwierdzi rozpoznanie, należy dążyć do ustalenia przyczyny otępienia, ponieważ sama demencja jest grupą objawów, która wystąpić może w przypadku wielu chorób i zaburzeń.

Źrodło: medonet.pl

Czy otępienie występuje tylko w starości?

Choć ogólne przekonanie sprawia, że chorobę tę łączymy przede wszystkim ze starzeniem się, to jednak bywa inaczej. To nie tylko wiek determinuje otępienie i nie należy tylko nim tłumaczyć choroby pacjenta. Dochodzi do tego w wyniku organicznej choroby mózgu, a przyczyn takiej choroby może być wiele. Najczęściej jest to choroba Alzheimera oraz zaburzenia naczyniowe (czyli zaburzenia krążenia krwi w naczyniach mózgowych). Innymi przyczynami tych objawów może być nadużywanie alkoholu, reakcja na przyjmowane leki, guz mózgu lub uraz. To także zaburzenia hormonalne tarczycy, zaburzenia poziomu elektrolitów (sodu, wapnia), infekcje układu nerwowego, nawracająca hipoglikemia, niewydolność wątroby, nerek czy zatrucia. Lista możliwych chorób jest bardzo długa i jak widać pokazuje nam, że cechy otępienia mogą pojawić się u każdego i w każdym wieku. Ustalenie przyczyny jest o tyle ważne, że w przypadku niektórych schorzeń leczenie choroby podstawowej, wywołującej te objawy, może spowodować ich cofnięcie się i wyleczenie. Nie jest to możliwe np. w przypadku choroby Alzheimera, która jest schorzeniem postępującym, u niektórych osób w szybszym, u innych w wolniejszym tempie. Można ten proces spowolnić, zminimalizować objawy choroby, kontrolować zachowanie, ale nie można go zatrzymać. Stąd tak ważna jest właściwa diagnoza. I choć nie ma specyficznych markerów otępienia i badań, najważniejszy jest obraz kliniczny, dokładny wywiad i wykluczenie innych przyczyn zaburzeń.

Źrodło: medonet.pl

Etapy otępienia
Diagram przedstawiający etapy w chorobie Alzheimera
Czym dokładnie jest choroba Alzheimera?

Choroba Alzheimera jest chorobą, która powoduje specyficzną demencję.

Alzheimer należy do chorób neurodegeneracyjnych, w przebiegu których dochodzi do stopniowej i nieodwracalnej utraty komórek nerwowych w mózgu, do upośledzenia wyższych czynności poznawczych, takich jak pamięć, myślenie, orientacja, rozumienie, liczenie, zdolność uczenia się, mowa czy zdolność oceny sytuacji.

W mózgu osób chorych pojawiają się złogi białkowe stworzone przez beta-amyloid. Od innych rodzajów demencji odróżniają ją blaszki lub fragmenty białek stopniowo budujące się wewnątrz przestrzeni pomiędzy skręconymi splotami nerwowymi i komórkami białkowymi.

Tragiczne jest to, że we wszystkich przypadkach choroby Alzheimera zawsze stopniowo następuje pogorszenie stanu choroby.

Istnieje oczywiście kilka metod leczenia, które tymczasowo zatrzymują lub opóźniają postęp choroby, ale do tej pory nie wynaleziono leku, który przynosiłby chorym pełną i trwałą ulgę. W związku z tym postępujące w wyniku rozwoju choroby zwyrodnienie mózgu zazwyczaj doprowadza do utraty zdolności wykonywania codziennych czynności i funkcji, takich jak mówienie, chodzenie a nawet połykanie.

Czy otępienie może się cofnąć?

Chociaż choroba Alzheimera nie może zostać cofnięta, niektóre postacie demencji mogą, o ile rozpocznie się leczenie w fazie początkowej.

Na przykład, jeśli u starszej osoby zdiagnozowano demencję po problemach z nietrzymaniem moczu i z poprawnym chodzeniem, należy zwrócić się do lekarza z prośbą o szczegółowe zbadanie przyczyn tego stanu.

Sytuacja może zostać opanowana dzięki interwencji farmakologicznej lub operacyjnej i jest szansa, że w mniejszym lub większym stopniu otępienie zniknie.

Odwracalne postacie demencji mogą być spowodowane przez:

  • pewne choroby zakaźne,
  • alkoholizm,
  • guzy mózgu,
  • niedobór witamin,
  • depresję,
  • zaburzenia czynności tarczycy,
  • efekty uboczne stosowania leków.

Dlatego ważne jest, by każda osoba, u której zaczyna się manifestacja objawów demencji otrzymała jak najszybciej pomoc medyczną i miała wykonane specjalistyczne badania.

Opieka nad osobą z otępieniem

Bez względu na to, jaką postać demencji ma podopieczny, czy też choruje na Alzheimera lub otępienie naczyniowe, wymaga z pewnością wyjątkowo troskliwej opieki, by żyć w zdrowiu bezpiecznie i szczęśliwie najdłużej, jak to tylko możliwe.

Osoba w takim stanie wymaga stałej opieki, więc konieczna jest całodobowa pomoc opiekuna osób starszych lub chorych.

Najlepszą formą opieki będzie z pewnością pobyt w specjalistycznym centrum opieki, który gwarantuje również stałą pomoc medyczną.

Objawy Alzheimera
  1. Stopniowa utrata dotychczasowych zainteresowań.
  2. Wahania nastroju (apatia, stany depresyjne przejawy agresji, afazji).
  3. Problemy z orientacją w terenie.
  4. Znaczne pogorszenie pamięci krótkotrwałej.
  5. Trudności z wysławianiem się m.in. afazja.
  6. Nierozpoznawanie bliskich, znajomych.
  7. Narastające trudności w codziennym funkcjonowaniu.
  8. Zaburzenia apetytu lub łaknienia – wzrost lub zanik.
  9. Wycofanie społeczne.
  10. Stany lękowe.
  11. Problemy ze snem, tzw. „sen przerywany”.

Nie wszystkie objawy zaburzeń pamięci są równoznaczne z rozpoznaniem choroby Alzheimera lub innego otępienia!

Opracował: Filip Król „Dom na Zdrowiu”

Dieta – czy to rzeczywiście pomaga?

Czynnikiem ryzyka, który na pewno możemy zmodyfikować (i pomoże nam to również w przypadku wielu innych chorób, nie tylko alzheimera), jest dieta.

Podczas londyńskiej konferencji naukowcy z Uniwersytetu Kalifornijskiego w San Francisco opowiedzieli o projekcie, w trakcie którego sprawdzali, czy zmiana nawyków żywieniowych może ochronić mózg przed demencją.

W programie udział wzięło prawie sześć tysięcy osób, które miały średnio 68 lat. Części z nich zalecono klasyczną dietę śródziemnomorską. Części – dietę MIND (z ang. – umysł). To połączenie diety śródziemnomorskiej (Mediterranean diet) i diety DASH opracowanej przez amerykańskie instytuty zdrowia.

DASH polega przede wszystkim na unikaniu produktów wysokoprzetworzonych, np. wędlin, eliminowania sodu oraz białego pieczywa, a jadać należy kilka porcji warzyw i owoców dziennie, mięso zastępować strączkami i pamiętać o zdrowych tłuszczach, np. oliwie. Te proste zasady pomagają obniżyć ciśnienie krwi i poziom cholesterolu.

Na pomysł stworzenia diety MIND, której głównym celem jest właśnie profilaktyka demencji, wpadła kilka lat temu dr Martha Clare Morris z Rush University w Chicago. Teraz przetestowała ją dr Claire T. McEvoy z Kalifornii.

Po podsumowaniu wszystkich danych okazało się, że przestawienie się na dietę śródziemnomorską bądź na dietę MIND było wyraźnie – bo o ponad jedną trzecią – związane ze zmniejszeniem się ryzyka gorszej pracy mózgu – mówiła w Londynie dr McEvoy.

Źródło: wyborcza.pl (28.07.2017)

Zasady postępowania z osobą, u której podejrzewamy otępienie

Jeśli zaniepokoiło nas zachowanie naszego bliskiego, to pierwszym etapem powinna być wizyta u lekarza pierwszego kontaktu, który skieruje pacjenta do lekarza specjalisty. Pamiętajmy o tym, że nasz bliski nie widzi problemówze swoim zdrowiem, więc nie będzie chciał iść do lekarza. Sami musimy wymyślić sposób, aby go do tego nakłonić. Dobrze by było, aby lekarz POZ wykonał przynajmniej podstawową ocenę stanu poznawczego. Lekarze, którzy zajmują się diagnozowaniem otępienia, to: neurolog, psychiatra bądź geriatra.

W gabinecie lekarza przeprowadza się badanie fizykalne, wywiad z pacjentem i opiekunem, wykonuje się metody oceny przesiewowej funkcji poznawczych (test MMSE), test rysowania zegara, w celu zweryfikowania zaawansowania otępienia. Te ostatnie badania można również wykonać u nas w Ośrodku Dom na Zdrowiu, zgłaszając Seniora na pobyt dzienny.
Ponadto w gabinecie lekarskim, lekarz zleca również badania dodatkowe, np. ocena struktur mózgu przy pomocy metod neuroobrazowania (TK głowy, MRI), badania laboratoryjne itp. Kiedy diagnoza zostanie postawiona, lekarz zleci farmakoterapię.

To jest dopiero początek naszych działań w walce z chorobą otępienną. Z lekarzem specjalistą będziemy spotykać się cyklicznie, więc od razu umówmy się na kolejną wizytę.

Kolejny krokiem jest poszukanie w naszej okolicy ośrodka, który zajmuje się wsparciem chorych na choroby demencyjne i ich rodzin. Tam dostaniemy wskazówki jak postępować, opiekować się i zadbać o swoje zdrowie.*

Dom na Zdrowiu świadczy dzienną opiekę nas osobami z otępieniami, w tym z chorobą Alzheimera. Na początku jest przeprowadzony wywiad z opiekunem, a potem jeśli nie ma przeciwwskazań, darmowy dzień próbny, podczas którego jest wywiad z psychologiem, testy jak wyżej opisane oraz następuje obserwacja zachowań Seniora, aby stwierdzić, czy Osoba będzie się dobrze czuć w naszym Ośrodku.

Źródło: * BEZPŁATNY PORADNIK W RAMACH PROJEKTU „Z DEMENCJĄ NA WESOŁO” Caritas Kielce